تحلیل تطبیقی رسالۀ‌‌الطّیر امام محمد غزالی با داستان اسکار و خانم رز اریک امانوئل اشمیت | ||
| عرفان پژوهی در ادبیات | ||
| مقاله 2، دوره 4، شماره 8، اسفند 1404 اصل مقاله (991.46 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/msil.2026.85709.1181 | ||
| نویسنده | ||
| محمود افروز* | ||
| دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| عرفان جایگاه ویژه‌ای در ادبیات فارسی دارد. هدف از پژوهش حاضر، استخراج نتایج حاصل از تطبیق دو اثر از ادبیات جهان شامل داستانی از ادبیات فارسی و ادبیات فرانسه است. داستان اسکار و خانم رز به قلم اریک امانوئل اشمیت، و رساله‌الطیّر به قلم محمد غزالی است. در این جستار تلاش شد وجوه اشتراک و افتراق این دو اثر بررسی شود. مطالعه حاضر از منابع کتابخانه‌ای و از شیوۀ تحلیل محتوا بهره گرفته و بر مبنای مکتب ادبیات تطبیقی آمریکایی استوار است. در این مکتب بیشترین تأکید بر شواهد متنی و جنبه‌های زیباشناختی آثار مورد تطبیق است. چارچوب اصلی پژوهش الگوی هفت مرحله‌ای سلوک عطار است که در منطق‌الطّیر چنین نامگذاری شده است: طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت، فقر و فنا. علی‌رغم وجود برخی تفاوت‌های جزئی، یافته‌های مقاله حاکی از تطبیق مراحل یادشده با مراحل سفر مرغان و سلوک اسکار است. یکی از دلایل اصلی بروز این تشابه را می‌توان تعلّق هر دو اثر به حوزه ادبیات مذهبی و پرداختن آنها به مضمون مشترک «سفر عرفانی» دانست. شاخصه‌هایی همچون کمال‌گرایی، حقیقت‌جویی و روح مشترک بشری در پیدایش چنین آثار عرفانی نفیس و تطبیق‌پذیر، نقش بی‌بدیلی دارند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| سلوک؛ رساله‌الطیّر امام محمد غزالی؛ اسکار و خانم رز اشمیت؛ منطق‌الطّیر عطار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 462 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 267 |
||