روایی و همگرایی مفهومی اکومنیسم مسیحی و تقریب مذاهب اسلامی: مطالعه‌ای در الهیات تطبیقی | ||
| پژوهشنامه کلام تطبیقی شیعه | ||
| مقاله 3، دوره 6، شماره 11، مهر 1404، صفحه 75-119 اصل مقاله (1.48 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jcst.2026.90575.1287 | ||
| نویسندگان | ||
| نرگس شکوری* 1؛ اکبر باقری2؛ محمد حسین مظفری3 | ||
| 1پژوهشگر مطالعات ادیان ، دانشگاه ادیان و مذاهب ، قم ، ایران | ||
| 2استادیار گروه تاریخ و فرق تشیع ، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران | ||
| 3ریاست مرکز صلح و گفت‌وگوی دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| مسئله تقریب مذاهب اسلامی در دهه‌های اخیر علی‌رغم تکثر گفتمان‌ها و ابتکارهای نهادی، همچنان با چالش ناپایداری، واکنشی بودن و محدود ماندن به سطوح نمادین مواجه است. بخش قابل‌توجهی از این ناکامی‌ها ناشی از فقدان چارچوبی نظری برای مدیریت پایدار اختلاف مذهبی است؛ چارچوبی که بتواند میان روایی (مشروعیت دینی) و همگرایی مذهبی، پیوند برقرار کند. این پژوهش با تمرکز بر این خلأ به تحلیل تطبیقی-انتقادی اکومنیسم مسیحی (به‌مثابه یک همگرایی درون دینی در سنت‌های مختلف مسیحی) و تقریب مذاهب اسلامی به‌عنوان دو پاسخ الهیاتی به مسئله اختلافات عقیدتی می‌پردازد. پرسش‌محوری پژوهش آن است که آیا می‌توان از منظر مبانی اسلامی برای اکومنیسم نوعی روایی الهیاتی قائل شد و مرزهای شاخص این روایی چیست. پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه تحلیل اسنادی و با اتکا به متون رسمی اکومنیکال (شورای جهانی کلیساها، واتیکان دوم)، اسناد الهیات مسیحی معاصر و منابع اسلامی، سازه‌های مفهومی هر دو گفتمان را بازسازی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه اکومنیسم و تقریب در سطح «الهیات وحدت» و «مدیریت اختلاف» واجد همگرایی مفهومی‌اند، اما اکومنیسم در جایگاه مدلی اعتقادی برای وحدت، به دلیل تعارض با مبانی توحیدی و منطق وحیانی اسلام، فاقد روایی الهیاتی برای الگوگیری است. بااین‌حال، برخی عناصر فرایندی و مدیریتی اکومنیسم، پس از مرزبندی الهیاتی و بومی‌سازی انتقادی، می‌توانند به‌صورت گزینشی در چارچوب گفتمان تقریب مورداستفاده قرار گیرند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اکومنیسم مسیحی؛ تقریب مذاهب اسلامی؛ روایی الهیاتی؛ الهیات وحدت؛ مدیریت اختلاف درون‌دینی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 887 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 561 |
||