بررسی ماهیت اسلام و ایمان و ارتباط آنها از دیدگاه علم کلام در رسالة الاعتقادعبدالله خفیف، قوت‌القلوب ابوطالب مکی و شرح التعرف مستملی بخاری | ||
| عرفان پژوهی در ادبیات | ||
| مقاله 9، دوره 4، شماره 8، اسفند 1404 اصل مقاله (877.74 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/msil.2026.90073.1224 | ||
| نویسندگان | ||
| سید حسین مصطفوی* 1؛ احمد خاتمی* 2؛ مریم ابوالقاسمی* 3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، شهید بهشتی تهران، ایران | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 3دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| پس از تبیین ماهیت و ارکان اسلام و ایمان و مسایلی چون معرفت و زیادت و نقصان در ایمان و بررسی رابطۀ اسلام با ایمان، این مباحث را با روش توصیفی - تحلیلی در رسالة الاعتقاد ابن‌خفیف، قوت‌القلوب مکی و شرح التعرف مستملی بخاری بررسی نمودیم. هر سه نویسنده، اسلام را مغایر با ایمان و ایمان را باطن اسلام معرفی نموده‌اند. این مطلب شاید ریشه در این اعتقاد صوفیه داشته باشد که دین و مذهب را متشکل از شریعت و طریقت و حقیقت می‌دانند که شریعت جنبۀ ظاهر و پوستۀ آن و طریقت سیر و سلوک باطنی و حقیقت، نتیجه و ثمرۀ آن است. بنابراین، دیدگاه عرفا نسبت به مسألۀ ایمان با متکلمان و فقهایی که ایمان را صرف ادای شهادتین یا انجام فرایض می‌دانند، سازگاری ندارد؛ بلکه عرفا و صوفیه، ایمان را همان جنبۀ یقینی دانسته‌اند که از انجام فرایض دینی و طاعات و عبادات و دوری از محرمات در درون شخص ایجاد می‌شود و در نهایت به مقام مشاهدت و احسان ختم می‌شود. اعتقادات کلامی نویسندگان مورد بحث، سازوار با معتقدات اهل حدیث و برخی از اشاعره است و در پاره‌ای موارد نیز با نظر ابوحنیفه و ماتریدیه و یا برخی از علمای امامیه هماهنگی دارد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| اسلام؛ ایمان؛ معرفت؛ علم کلام؛ عرفان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 398 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 214 |
||