روندپژوهی ظرفیت دولت و مقایسه عملکرد دولت‌های ایران سری زمانی 1368 الی 1403 | ||
| دولت پژوهی | ||
| مقاله 5، دوره 12، شماره 47، پاییز 1405، صفحه 133-162 اصل مقاله (815.06 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/tssq.2026.88009.1716 | ||
| نویسندگان | ||
| ابوالقاسم شهریاری* 1؛ سیدحسین اطهری2 | ||
| 1پژوهشگر پسادکتری علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. | ||
| 2دانشیار علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل روند ظرفیت دولت در ایران طی دوره زمانی ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳ و مقایسه عملکرد دولت‌ها بر مبنای شاخص‌های سه‌گانه ظرفیت دولت است. چارچوب نظری پژوهش مبتنی بر مدل هانسون و سیگمن است که ظرفیت دولت را در قالب سه بُعد «ظرفیت استخراجی»، «ظرفیت اجبار» و «ظرفیت اداری» تبیین نموده‌اند. پژوهش از نوع کمی و کاربردی بوده و داده‌های مورد استفاده از پایگاه‌های بین‌المللی بانک جهانی، صندوق بین‌المللی پول و رصدخانه پیچیدگی اقتصادی گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش حاکی از این امر هستند که ظرفیت دولت در ایران دارای روندی چرخه‌ای اما نزولی بوده است؛ به‌گونه‌ای که به‌رغم دوره‌های کوتاه‌مدت بهبود، در مجموع شاخص ترکیبی ظرفیت دولت دارای روند نزولی بوده و کاهش یافته است. در مقایسه میان دولت‌ها، دولت اصلاحات بالاترین عملکرد را در شاخص ترکیبی ظرفیت دولت داشته است و پس از آن دولت‌های مهر و سازندگی قرار گرفته‌اند؛ هرچند بهترین عملکرد در وضعیت میانه طیف ظرفیت دولت قرار گرفته است که نشان‌دهنده عملکرد مناسبی نیست. نتایج پژوهش حاکی از آن است که ارتقای ظرفیت دولت در ایران نیازمند اصلاحات ساختاری در نظام مالی، تقویت بوروکراسی حرفه‌ای و ارتقای مشروعیت و اثربخشی نهادی با سازوکارهای اقناع و مشارکت اجتماعی است تا از این طریق بازگشت به مسیر ارتقای ظرفیت دولت در ایران محقق گردد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ایران؛ ظرفیت دولت؛ ظرفیت استخراجی؛ ظرفیت اجبار؛ ظرفیت اداری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 304 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 62 |
||