واکاوی ابعاد و مؤلفه‌های پرخاشگری مادرانه در تعامل با کودک | ||
| فرهنگ مشاوره و روان درمانی | ||
| مقاله 8، دوره 18، شماره 70، تابستان 1406، صفحه 213-239 اصل مقاله (1.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qccpc.2026.88380.3527 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا ریحانی* 1؛ مهدی ارخودی قلعه نوئی2 | ||
| 1دانش آموخته دکتری، گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. | ||
| 2دکتری روانشناسی تربیتی، استادیار، گروه آموزشی روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 14665-889، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پرخاشگری مادرانه در تعامل با کودک پدیده‌ای چندبعدی که می‌تواند تحت تأثیر عوامل فردی، بین‌فردی، خانوادگی و موقعیتی شکل گیرد و پیامدهایی برای سلامت روان کودک داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی ابعاد و مؤلفه‌های پرخاشگری مادرانه در تعامل با کودک انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی انجام گرفت. مشارکت‌کنندگان ۱۲ مادر متأهل بودند که به شیوه هدفمند و داوطلبانه و بر اساس معیارهای ورود انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته فردی تا رسیدن به اشباع داده‌ها گردآوری و با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها به شناسایی ۱۷۶ کد باز و ۲۸ کد محوری منجر شد که در قالب ۱۰ مؤلفه اصلی سازمان یافتند: آسیب‌های دلبستگی، رفتارهای محرک کودک، تجارب نامطلوب دوران کودکی، توقعات و سوگیری اسناد خصمانه، فشارهای روانی-جسمانی، ضعف در مهارت‌های هیجانی-رفتاری، شبکه‌های حمایتی، بدرفتاری مادر با کودک، سطح پایین سلامت روان کودک و کاهش رضایت از زندگی فردی-خانوادگی. این مؤلفه‌ها ابعاد مختلف تجربه مادرانه، از تجارب و فشارهای درونی مادر تا ویژگی‌های تعامل با کودک، منابع حمایتی و پیامدهای فردی و خانوادگی را دربر گرفتند. یافته‌ها نشان دادند که پرخاشگری مادرانه را نمی‌توان به یک عامل منفرد یا صرفاً به رفتار کودک نسبت داد، بلکه این پدیده در بستری چندبعدی از تجارب گذشته، برداشت‌های مادر از رفتار کودک، فشارهای روانی-جسمانی، مهارت‌های هیجانی-رفتاری، حمایت اجتماعی و کیفیت روابط خانوادگی قابل فهم است. توجه هم‌زمان به این ابعاد می‌تواند در شناسایی عوامل مرتبط با پرخاشگری مادرانه و طراحی مداخلات روان‌شناختی و آموزشی برای ارتقای تعامل مادر و کودک سودمند باشد.. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| پرخاشگری مادرانه؛ مادر و کودک؛ بدرفتاری با کودک؛ تعامل والد-کودک؛ مهارت‌های هیجانی-رفتاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 199 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 37 |
||