واکاوی برونمتنی و درونمتنی اشعار متعهّد شاملو در دهههای بیست و سی | ||
| متن پژوهی ادبی | ||
| مقاله 3، دوره 20، شماره 69، 1395، صفحه 67-97 اصل مقاله (393.3 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/ltr.2016.6842 | ||
| نویسندگان | ||
| مصطفی ملکپائین1؛ محمّد بهنامفر* 2؛ علیاکبر سامخانیانی2؛ سیّد مهدی رحیمی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه بیرجند | ||
| 2دانشیار دانشگاه بیرجند | ||
| چکیده | ||
| در دهههای بیست و سی خورشیدی، گفتمان ادبی متعهّد به چپگرایی تا حدود زیادی در جامعة ادبی ایران فراگیر شد و شعر احمد شاملو نیز از این گفتمان تأثیر پذیرفت. در این مقاله کوشش شده ابتدا از منظری برونمتنی و جامعهگرایانه، برخی از شاخصترین شعرهای متعهّد شاملو در این دوران معرّفی و کیفیّت ایدئولوژیک و متعهّدانة آن شعرها تشریح شود و آنگاه در جستاری درونمتنی و زبانگرایانه، و متّکی به آرای فرمالیستی، کیفیّت هنری و ادبی این اشعار تحلیل گردد. نتیجة این تحقیق که به شیوة توصیفی و تحلیل محتوا انجام شده است، نشان میدهد که از منظر برونمتنی، شعر شاملو در این دوره با تعهّد به گفتمان چپ، به وصف رویدادهای سیاسی زمانه پرداخته است و همین تعهّد، دغدغه و انگیزة اصلی سرایش شعرهای شاملو شده است. از این رو، شاعر گاهی بهصراحت و گاهی نمادین، به بازنمایی ایدئولوژیک در اشعار خود دست میزند و گفتمان چپگرای مسلّط، با خوانشهای سیاسی، شاملو و شعرش را بر قلّة توجّه مخاطبان قرار میدهد. همچنین، از منظر درونمتنی و زبانگرایانه، اشعار متعهّد شاملو با رویکرد غالب تأکید پیام بر مخاطب و موضوع، به زبان ارجاعی و ترغیبی نزدیک میشوند و بیشتر بر جنبة روایی عینی و رئالیستی تکیه میکنند و طبیعتاً از «ادبیّت» دور میشوند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شعر متعهّد؛ احمد شاملو؛ گفتمان چپ؛ تحلیل برونمتنی؛ تحلیل درونمتنی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,779 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,343 |
||