مطالعة حوزههای معنایی «صبر» در آیات قرآن | ||
| پژوهشنامه معارف قرآنی | ||
| مقاله 6، دوره 7، شماره 25، 1395، صفحه 133-156 اصل مقاله (702.44 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/rjqk.2016.7088 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا امانی* 1؛ زهرا عبادی2؛ صدیقه رضایی3 | ||
| 1استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم | ||
| 2کارشناس ارشد تفسیر قرآن کریم دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم | ||
| 3دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه علاّمه طباطبائی، تهران | ||
| چکیده | ||
| «صبر» در آموزههای دینی، به عنوان یکی از مفاهیم اساسی ایمان شناخته میشود. این واژه به همراه مشتقّات خود، ۱۰۳ بار در قرآن به کار رفته است که نشان از اهمیّت ویژة این خصیصة اخلاقی از دیدگاه دین مبین اسلام و قرآن کریم دارد. این واژه با حفظ معنای لغوی و اصطلاحی با بسیاری از مفاهیم اخلاقی و دینی ارتباط معنایی پیدا میکند. بر این اساس، تبیین ارتباط صبر با مفاهیمی نظیر نماز، ایمان، تقوا، اسلام، یقین، نیکی و... از جمله مباحثی است که در این مقاله مورد بررسی قرار میگیرد. لذا مقالة حاضر با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی بر آن است که در یک فرایند منظّم به شناسایی این واژه در لغتنامهها و پس از آن، با نگرشی فراگیر به کلّ متن قرآن، به تحلیل و بازیابی شبکهای معنای صبر بپردازد. بررسی معنای صبر در منظومة آیات قرآنی، موضوع محوری این پژوهش است. واژة «صبر» در آیات قرآنی با تعدادی از مفاهیم و واژگان، همچون «تقوا»، «نماز»، «زکات»، «امر به معروف و نهی از منکر»، «ایمان»، «اسلام»، «یقین» و «نیکی» همنشین شده است. واژگان «حلم» و «أناه» نیز با واژة «صبر» رابطة جانشینی دارند. همچنین، واژة «صبر» با واژگانی مانند «عجله» و «جزع» رابطة تقابل دارد و از این دو واژة متقابل نمونههائی در قرآن دیده میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن کریم؛ صبر؛ معناشناسی؛ حوزههای معنایی؛ روابط همنشینی؛ روابط جانشینی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,862 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 5,915 |
||