نگاهی دیگر به رویینتنی اسفندیار در شاهنامه | ||
| متن پژوهی ادبی | ||
| مقاله 1، دوره 21، شماره 71، 1396، صفحه 7-28 اصل مقاله (325.26 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/ltr.2017.7409 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی دشتی | ||
| دانشیار زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| از جمله جذابیتهای داستان رستم و اسفندیار، رویینتنی اسفندیار است؛ پهلوانی که گمان میرود از آسیب سلاح در امان است و به جنگ مردی میرود که ششصد سال است که دیو و دَد را مغلوب خویش ساختهاست. لیکن با کمال شگفتی، این رویینتنی نه تنها کارساز نیست، بلکه گویی شکست و مرگ اسفندیار را هم سرعت میبخشد. اما چرا چنین میشود؟ تأملی در شاهنامه ما را با ویژگیهایی از رویینتنی آشنا میسازد که عبارتند از: 1ـ صفت رویینتنی خاصّ اسفندیار و منحصر بدو نیست و پهلوانان دیگری هم بدان موصوف هستند. 2ـ علیرغم رویینتنی، اسفندیار زره میپوشد و آسیب میپذیرد.3ـ اسفندیار خود هرگز بدین امر تصریح نکرده، ادعایی نداشته است. 4ـ همه، حتی آنان که اسفندیار را رویینتن میدانند، در نبرد او با رستم دلنگرانند و رستم را پیروز میشمارند. 5ـ متن شاهنامه در باب چگونگی رویینتن شدن اسفندیار، کاملاً خاموش است. 6ـ در متن، تصریح غیرقابل تأویلی بدین معنا نمییابیم که رویینتنی یعنی آسیبناپذیری. بنابراین، رویینتنی اسفندیار باید مفهومی دیگر داشته باشد. به گمان نویسنده، رویینتنی در شاهنامه رمزی است از شکستناپذیری؛ شکستناپذیری متوهمی که غالباً در ذهن مردم در باب پهلوانان بزرگ وجود دارد؛ معنایی که در وقت رویارویی با مرگ فرو میریزد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاهنامه؛ فردوسی؛ رویینتنی؛ اسفندیار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,847 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,222 |
||