روشنفکری مشروطه از آرمان‌شهر دموکراتیک تا اقتدارگرایی (از منظر جامعه‌شناسی معرفت و رومانتیسم) | ||
| دولت پژوهی | ||
| مقاله 4، دوره 3، شماره 11، 1396، صفحه 87-121 اصل مقاله (432.96 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/tssq.2017.8105 | ||
| نویسندگان | ||
| خلیل اله سردانیا* 1؛ حسین محسنی2 | ||
| 1استاد علوم سیاسی دانشگاه شیراز | ||
| 2کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه شیراز | ||
| چکیده | ||
| روشنفکران به‌مثابه یکی از مهم‌ترین نیروهای اجتماعی تأثیرگذار بر پویش‌های سیاسی و تصمیم‌گیری در سطح حاکمیتی هستند و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین گروه‌های مرجع و صاحب نفوذ که به افکار عمومی شکل می‌دهند. در ایران سده‌ی نوزده با تلاقی تمدنی با غرب، جریان روشنفکری شکل گرفته بر تحولات سیاسی-اجتماعی ایران تأثیر گذاشت. در این پژوهش، نگارندگان درصدد هستند که با روش تبییینی علی و از منظر جامعه‌شناسی معرفت و رمانتیسم، چرایی گذار روشنفکری از آرمان‌های دموکراتیک به ایده دولت مقتدر در عصر مشروطه و پهلوی اول را مورد بررسی و تحلیل قرار دهند. در پاسخ به این پرسش باید گفت که این دگردیسی ریشه در عوامل بسترساز سیاسی- اجتماعی عصر مشروطه هم‌چون آنارشی و هرج‌ومرج سیاسی، پراتوریانیسم یا توده‌ای شدن سیاست، بحران حاکمیت ملی، عدم تحقق اصول و باورهای دموکراتیک و خستگی و تنفر عمومی از بی‌ثباتی سیاسی-اجتماعی است. یافته‌های این تحقیق، نشان می‌دهند که جریان روشنفکری در همان سال‌های نخستین پس از پیروزی انقلاب مشروطه به تاثیر از زمینه و بستر بحرانی جامعه، به این نتیجه رسید که در نبود دولت مقتدر به‌مثابه محرک مهم برای توسعه، نه می‌توان امیدوار به تحقق حاکمیت ملی بود و نه توسعه، مضافا این‌که بدون ثبات مقتدرانه، آزادی هم به آنارشیسم و حقارت ملی می‌انجامد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| مشروطه؛ روشنفکری؛ آرمان‌های دموکراتیک؛ ایده دولت مقتدر؛ رمانتیسم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,292 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,255 |
||