تبارشناسی جنبش ملی شدن صنعت نفت در ایران تأملی در مناسبات دولت، جامعه و نظام سرمایهداری سال‌های 1320 تا 1332 | ||
| دولت پژوهی | ||
| مقاله 6، دوره 3، شماره 11، 1396، صفحه 161-199 اصل مقاله (435.65 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/tssq.2017.8107 | ||
| نویسندگان | ||
| فرجاد ناطقی1؛ ابراهیم توفیق* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری جامعه شناسی سیاسی گروه جامعه شناسی واحد تهران مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2دکترای جامعه شناسی دانشگاه گوته فرانکفورت | ||
| چکیده | ||
| در مقاله حاضر چگونگی تکوینِ جنبش ملی شدن صنعت نفت، در ایران مورد بررسی جامعه‌شناختی قرار گرفته و شکلگیری آن در مناسبات جدید قدرت میان نیروهای درون دولت، جامعه و نظام سرمایهداری جهانی تحلیل میگردد. در این راستا به‌منظور دستیابی به چارچوبی برای ارزیابی انتقادی از روش تبارشناسی ژیل دلوزاستفاده شده است. در ابتدا ضمن بررسی جایگاه سوژگانی نیروهای اجتماعی، نسبت میان این نیروها، از شکل افتادن نظام سیاسی کهن و شکل گرفتن دولت جدید در دگردیسیهای گفتمانی دوران معاصر بستر تحولات نهضت ملی نشان داده می‌شود. در ادامه مطالبات دهقانی، کارگری و منطقهای در سه مقطع زمانی برای تغییر در مناسبات قدرت و دستیابی به آزادی از انقیاد اجتماعی مورد تحلیل تبارشناختی قرار گرفته است. در این روش تبارهای متعدد، تکه‌تکه و بی‌نظمِ نهضت ملی که حاصل روابط بازیگران سیاسی ـ اجتماعی اعم از تودهها، دولت مرکزی و قدرت‌های جهانی بوده است، جستجو می‌شود. هم‌چنین همگراییها و واگراییهای دولت ملی و نهضت ملی در چارچوب رابطهی نهاد و جنبش مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که نهضت ملی در آغاز دهه 30 با گسست از دگردیسی رهایی‌بخش نیروهای اجتماعی در نیمه اول دهه 20 پدید آمد؛ لیکن با سیطره‌‌ی سیاست بازنماییِ دولت مرکزی بر دگرسانیهای ایجابیِ این نیروها ظرفیت تغییردهندگی این جنبش از توان افتاد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| نیروهای کنشی؛ خط گریز؛ قلمروزدایی؛ انجمن‌های ایالتی؛ دولت مرکزی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,579 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,278 |
||