تحلیل نسبت اصلاحات امیرکبیر و سپهسالار در نظام قضایی عصر ناصری | ||
| پژوهش حقوق عمومی | ||
| مقاله 8، دوره 20، شماره 59، تابستان 1397، صفحه 192-218 اصل مقاله (354.46 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qjpl.2018.30295.1777 | ||
| نویسندگان | ||
| محمود مرتضایی فرد* 1؛ علی بیگدلی2؛ علیرضا علی صوفی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی، دانشگاه پیام نور، مرکز تحصیلات تکمیلی | ||
| 2استاد تاریخ دانشگاه شهید بهشتی | ||
| 3دانشیار تاریخ دانشگاه پیام نور | ||
| چکیده | ||
| در عهد ناصری، امیرکبیر و سپهسالار، دارای برنامه های اصلاحی در سازمان قضایی هستند. در زمان این دو، مهم ترین چالش‌های قضایی، محاکم عرف و شرع، میزان و نحوه دخالت روحانیون در قضاوت و تغییر نگرش در حوزه قضا است. در این مقاله، نسبت این دو اصلاح نظام قضایی، بررسی شده است. نتیجه مطالعه، نشان می دهد اصلاحات عمده امیرکبیر در نظام قضایی شامل: اصلاح محضر شرع، ایجاد دیوان خانه عدالت، الغای سنت بست نشینی و کاهش مواجب و حقوق علما؛ بوده و نیز سمت و سوی اصلاحات سپهسالار در نظام قضایی اعلان و اجرای کتابچه دستورالعمل دیوانخانه عدلیه، نگارش تعدادی قانون برای حمایت از حقوق رعیّت و تحدید قدرت حکام و ایجاد ساختار قضایی مدرن بوده است. هر دو اصطلاحگر تلاش داشتند تا محکمه عرف را در برابر محکمه شرع قوت ببخشند. به نظر می رسد گذشته از شباهت این دو، عملاً دو رویکرد متفاوت برای اصلاح داشته اند. امیر به دنبال اجرای عدالت به معنای کلاسیک آن با انجام اصلاحاتی تحت تأاثیر غرب بوده است. اما سپهسالار، سعی دارد تا ایجاد قانون، بعنوان موتور محرکه بخش‌های دیگر جامعه در جهت ترقی و تجدد استفاده شود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| نظام قضایی دوره قاجار؛ امیرکبیر؛ میرزا حسین خان سپهسالار؛ ناصرالدین شاه؛ محاکم شرع | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,153 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,653 |
||