| تعداد نشریات | 63 |
| تعداد شمارهها | 2,247 |
| تعداد مقالات | 18,503 |
| تعداد مشاهده مقاله | 57,200,718 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 29,346,560 |
لزوم و ضرورت در تفکر ابنسینا | ||
| حکمت و فلسفه | ||
| مقاله 5، دوره 14، شماره 54، تیر 1397، صفحه 122-148 اصل مقاله (350.42 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/wph.2018.9167 | ||
| نویسندگان | ||
| میلاد عمرانی1؛ فرشته نباتی* 2 | ||
| 1کارشناسی ارشد فلسفه منطق دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار فلسفه منطق دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در تفکر ابنسینا مادۀ قضایا سه نوع است: امکان، ضرورت و امتناع. در یک تقسیمبندی صرفاً ساختاری با ضرورت منطقی و ضرورت فلسفی مواجهایم، ملاک این تقسیمبندی، محمول بکار گرفته شده در قضایا است. اگر به ضرورت با ملاکی ساختاری نگریسته نشود، باز دو نوع ضرورت خواهیم داشت. ضرورت منطقیای که ملاک آن اصل امتناع تناقض است. محمولاتی که چنین خاصیتی را دارا هستند ذاتیات باب ایساغوجیاند. ابنسینا علاوه بر ذاتیات باب ایساغوجی، عوارض ذاتی لازم را نیز که از سنخ ذاتی باب برهاناند در شمول محمولات ضروری قرار میدهد. اما برای آنها ملاکی مانند اصل امتناع تناقض ذکر نمیکند. در اینجا مایلیم این نوع ضرورت را فلسفی بنامیم که ملاک آن، دیگر اصل اینهمانی یا عدم تناقض نیست. ابنسینا به عوارض ذاتی عنوان لازم میدهد و آنها را ضروری میداند. اما برای ضروری بودن لزوم، نه دوام و نه اصل امتناع تناقض، بهکار نمیآیند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ضرورت منطقی؛ ضرورت فلسفی؛ ذاتی باب ایساغوجی؛ اصل امتناع تناقض؛ ذاتی باب برهان؛ لزوم؛ دوام | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیمی دینانی، غلامحسین. (۱۳۹۳). قواعد کلی فلسفی در فلسفۀ اسلامی جلد اول و دوم، تهران: نشر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. طوسی (خواجه)، نصیرالدین. (۱۳۸۶). شرح الاشارات و التنبیهات، قم: بوستان کتاب. ابن سینا. (۱۳۷۵). اشارات و تنبیهات جلد اول و دوم، ترجمه و شرح حسن ملکشاهی، تهران: سروش. ابنسینا. (۱۳۷۷). الهیات نجات، ترجمۀ سید یحیی یثربی، تهران: نشر فکر روز ابنسینا. (۱۳۹۱) برهان شفا، ترجمه و تفسیر مهدی قوام صفری، تهران: نشر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی. ابنسینا. (۱۳۸۳). منطق دانشنامۀ علائی، با مقدمه و حواشی و تصحیح مهدی محقق، همدان: نشر دانشگاه بوعلی همدان. احمدی افرمجانی، علی اکبر. (۱۳۸۷). «نقدی بر تحلیل زمانی قضایای موجهه»، نشریۀ حکمت و فلسفه، سال چهارم، شماره اول، ۷-۲۷ شهابی، محمود. (۱۳۱۳). رهبر خرد، تهران: انتشارات خیام. طوسی، خواجه نصیرالدین. (۱۳۷۶). اساس الاقتباس به تصحیح مدرس رضوی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. مطهری، مرتضی. (۱۳۹۲). شرح مبسوط منظومه، جلد 10 مجموعه آثار تهران: صدرا. مظفر، محمد رضا. (۱۳۸۹) منطق، ترجمهی مجید حمید زاده و انشاءالله رحمتی، تهران: انتشارات حکمت. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 893 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 802 |
||