مسئولیت مدنی؛ منطق واحد یا متکثّر | ||
| پژوهش حقوق خصوصی | ||
| مقاله 3، دوره 12، شماره 44، پاییز 1402، صفحه 97-130 اصل مقاله (1.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jplr.2023.50777.2372 | ||
| نویسنده | ||
| ایرج بابائی* | ||
| دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی،تهران, ایران | ||
| چکیده | ||
| علیرغم گستردگیِ مباحث و احکام فقه اسلامی در مورد تدارک خسارتِ وارده به دیگری، تا قبل از رواج حقوق مسئولیت مدنی، این مباحث هیچگاه بهعنوان دانش و موضوعی مستقل و یکپارچه در حقوق ایران مطرح نشده بود. از آنجاکه منطق دکترینِ این مبحث از دیگر کشورها و بهخصوص حقوق فرانسه و خانوادة رومی-ژرمنی به حقوق ایران راه یافت، حقوقدانانِ ایرانی تحتتأثیر این نظامهای حقوقی، رویکردی وحدتگرا نسبت به مباحث مسئولیت مدنی داشتهاند؛ بدیننحو که منطق کلّی و واحدی را در تمامی موارد ایراد خسارت به غیر، اِعمال کرده و از این منطق و قواعد، احکام حقوقی استخراج میکنند، ولی این رویکرد با نگرشِ فقه اسلامی به موضوع ایراد خسارت مغایر است و لذا منتهی به استنتاج و استخراج قواعد و احکام حقوقی متفاوت با احکام و منطق فقه اسلامی میشود. فقها نگاهی متکثّر به موضوعات ایراد خسارت و ضمانِ تدارکِ این خسارات دارند و احکام موضوع را با توجه به نوع خسارت و نحوة ایراد ضرر در چارچوبهای متفاوت طبقهبندی و استخراج میکنند. ریشة بسیاری از تعارضات و سوءتفاهمات میان حقوقدانان و فقها دربارة مسائل مسئولیت مدنی و ضمان قهری همین اختلاف نگاه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مسئولیت مدنی؛ مفهوم مسئولیت مدنی؛ منطق مسئولیت مدنی؛ اتلاف و تسبیب؛ غصب؛ مزاحمت؛ ضمان قهری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,657 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,062 |
||