| تعداد نشریات | 63 |
| تعداد شمارهها | 2,262 |
| تعداد مقالات | 18,633 |
| تعداد مشاهده مقاله | 57,764,674 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 29,578,431 |
کدام تفسیر از نظریه کوانتوم مناسب علوم اجتماعی در قرن 21ام است؟ | ||
| فصلنامه علوم اجتماعی | ||
| مقاله 6، دوره 31، شماره 107، دی 1403، صفحه 203-243 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qjss.2025.81925.2831 | ||
| نویسنده | ||
| ابوذر مرادی* | ||
| استادیار گروه فیزیک دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در مقاله حاضر تلاش شده که با معرفی تفاسیر موجود از نظریه کوانتوم، نشان داده شود کدام تفسیر برای بسط این نظریه به ساحت علوم اجتماعی در قرن جدید مناسبتر است. معیار قضاوت در مورد اینکه کدام تفسیر مناسبتر است رجوع به تفسیری است که قادر باشد با عبور از مادیگرایی جایی برای ذهن بهعنوان یک پدیده فیزیکی، ولی غیرمادی بگشاید. نشان داده شد که تفاسیر ابزارگرایانه و هستیشناسانه مادیگرا از مکانیک کوانتوم مناسب این هدف نیستند؛ بدین خاطر که در این تفاسیر جهان در شکل بنیادی آن چیزی فراتر از ماده نیست و جایی برای ذهنیت بهعنوان یک پدیده فیزیکی با قدرت علّی متفاوت از ماده باز نمیشود. مورد دیگر تفاسیر ایدئالگرای سومشخص است که در آن یک عامل بیرونی نظیر عاملیت مشاهدهگر انسانی منجر به فروپاشی تابع موج میگردد. با توجه به اینکه چالش اصلی در علوم اجتماعی کنشهای آگاهانه افراد مشارکتکننده در شکلدهی آن پدیده است، این تفسیر نیز ویژگی لازم موردنظر را ندارد. درنهایت نشان داده شد که تفاسیر ایدئالگرای اولشخص از نظریه کوانتوم برای بسط این نظریه به ساحت علوم اجتماعی مناسبتر هستند؛ بدین خاطر که این تفاسیر برای ذرات در سطح بنیادی نوعی ذهنیت و خودآگاهی بدوی قائلاند. در ادامه با بهکارگیری تفاسیر ایدئالگرای اولشخص چارچوب تحلیلی تحت عنوان «رویکرد پدیدارگرایانه کوانتومی» پایهریزی شده است که دیگر برخی از مشکلات رویکرد کوانتومی معرفیشده توسط الکساندر وندت را ندارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رویکرد پدیدارگرایانه کوانتمی؛ ساختارهای اجتماعی؛ علوم اجتماعی؛ نظریه کوانتوم | ||
| مراجع | ||
|
داناییفرد، حسن؛ ذوالفقارزاده، محمدمهدی؛ تقوی، مصطفی؛ محمدی، مهدی و محمدی، پیمان. (1397)، «بررسی دلالتهای واقعگرایی انتقادی در تدوین دستورکار خطمشی گذاری علم، فناوری و نوآوری؛ موردکاوی اسناد افق 2020 و اقتصاد زیستی 2030 اروپا»، فصلنامه روششناسی علوم انسانی، دوره 24، شماره 95: 21-50. راجی، محمدهادی و گوهریمقدم، ابوذر (1401)، «چارچوب سیاسی مبتنی بر رویکرد کوانتومی»، فصلنامه پژوهشهای راهبردی سیاست، سال یازدهم، شماره 41: 85-121. سرل، جان. (1396)، فلسفه در قرن جدید، ترجمه محمد یوسفی، تهران: انتشارات ققنوس. قاضیزاده، شهرام؛ کشیشیان سیرکی، گارینه؛ و خداوردی، حسن (1399). «کاربرد نظریه کوانتم در تحلیل جامعه مدنی در جمهوری اسلامی ایران». فصلنامه جامعهشناسی سیاسی ایران. 3 سال سوم، شماره 3: 112-136. گیلک حکیمآبادی، محمدتقی؛ مرادی، ابوذر؛ و کریمی موغاری، زهرا (1402). «رویکرد پدیدارگرایانه کوانتومی؛ نگاهی نو به مسئله نهادها و تغییرات نهادی»، فصلنامه روششناسی علوم انسانی، 29 دوره 29، شماره 117: 19-33. منصوری، عیسی و حسینی، دیاکو. (1403)، توسعه جهانی؛ گذار به نظم اقتصادی پسالیبرال، تهران: نشر طرح نو، چاپ اول. مرادی، ابوذر. (1403)، «رویکرد پدیدارگرایانه کوانتومی؛ چیستی واقعیت در علوم اجتماعی»، فصلنامه روششناسی علوم انسانی، دوره 30، شماره 119: 73-93. نورث، داگلاس سی (1396)، فهم فرآیند تحول اقتصادی، ترجمه میرسعید مهاجرانیو و زهرا فرضی زاده، تهران: انتشارات نهادگرا. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 269 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 125 |
||