| تعداد نشریات | 63 |
| تعداد شمارهها | 2,282 |
| تعداد مقالات | 18,831 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,340,659 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 30,351,694 |
هویّت إخباری نبی»؛ بررسی تطبیقی دیدگاه شیخ مفید و شیخ طوسی | ||
| پژوهشنامه کلام تطبیقی شیعه | ||
| مقاله 12، دوره 6، شماره 11، مهر 1404، صفحه 391-415 اصل مقاله (1.23 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jcst.2026.90147.1279 | ||
| نویسنده | ||
| علی خانی* | ||
| دانش آموخته دکتری کلام امامیه دانشگاه تهران، استاد حوزه علمیه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هویت اِخباری نبی، بُعد اجتماعی و تبلیغی پیامبر را برجسته و بر مسئولیت او در ابلاغ وحی الهی به مردم تأکید میکند. نوشتار حاضر با روش توصیفی – تحلیلی در مقام پاسخ به این پرسش است که از دیدگاه شیخ مفید و شیخ طوسی آیا نبی مانند رسول، موظّف به ابلاغ وحی الهی است یا خیر؟ هدف پژوهش، تطبیق و مقایسه دیدگاه شیخ مفید و شیخ طوسی درباره لزوم ابلاغ وحی توسّط نبی است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که شیخ طوسی با استناد به معنای لغوی، نبی و رسول را در وظیفه ابلاغ پیام الهی، یکسان میداند، امّا شیخ مفید قائل به گستردگی مفهوم نبی نسبت به رسول است؛ چراکه مفهوم رسول مقیّد به داشتن مأموریت ابلاغ است، درحالیکه این قید در تعریف نبی نیامده است؛ بنابراین، لازم است نبی به صاحبخبر و دریافتکننده خبر معنا شود نه خبردهنده؛ و این معنا ملازم با ابلاغ خبر و رساندن آن به دیگران نیست و با تفسیر وی از اعم بودن نبی نسبت به رسول، مناسبت دارد. ظاهر آیاتی مانند (بقره:213، حج:52، مریم:51، فرقان:31) دیدگاه شیخ مفید مبنی بر اعم بودن نبی نسبت به رسول از جهت داشتن مأموریت ابلاغ وحی را مورد خدشه قرار میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هویت إخباری؛ شیخ مفید؛ شیخ طوسی؛ نبی؛ رسول | ||
| مراجع | ||
|
قرآن کریم
ابن سیدة، علی بن اسماعیل (1421 ق). المحکم و المحیط الأعظم. (تحقیق: عبدالحمید هنداوی). بیروت؛ دار الکتب العلمیة.
ابن فارس، ابو الحسین احمد (1404 ق). معجم مقاییس اللغة. (تحقیق: عبدالسلام محمّد هارون). قم؛ مکتب الأعلام الإسلامی.
ابن منظور، محمّد بن مکرم (1414 ق). لسانالعرب، چاپ سوّم. بیروت؛ دارالفکر للطباعة و النشر و التوزیع.
ازهری، محمّد بن احمد (1421 ق). تهذیب اللغة. بیروت؛ دار إحیاء التراث العربی.
استرابادی، رضی الدین محمد بن حسن (1395 ق). شرح شافیة ابن الحاجب. بیروت؛ دارالکتب العلمیة.
جبرئیلی، محمّدصفر (1389). سیر تطوّر کلام شیعه. تهران؛ پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
جوادی آملی، عبدالله، (1386)، ادب فنای مقرّبان، قم، اسراء.
جوهری، اسماعیل بن حمّاد (1410 ق). الصحاح. (تحقیق: احمد عبدالغفور عطّار). بیروت؛ دار العلم للملایین.
حلبی، أبوالصلاح (1404 ق). تقریب المعارف. (تحقیق: فارس تبریزیان الحسّون). قم؛ الهادی.
راغب اصفهانی، ابوالقاسم حسین بن محمد (1412 ق). مفردات ألفاظ القرآن. بیروت؛ دارالکتب العلمیة.
زبیدی، محمد مرتضی (1414 ق). تاجالعروس من جواهر القاموس. (تحقیق: علی شیری). بیروت؛ دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع.
زمخشری، محمود (1417 ق). الفائق فی غریب الحدیث. بیروت؛ دار الکتب العلمیة.
سبحانی، جعفر (1412 ق). الإلهیات علی هدی الکتاب و السنة و العقل. قم؛ المرکز العالمی للدراسات الإسلامیة.
سیّد مرتضی (1410 ق). الشافی فی الإمامة، چاپ دوّم. تهران؛ مؤسسة الصادق (ع).
ـــــــــــــ (1411 ق). الذخیرة فی علم الکلام. (تحقیق: سیّد احمد حسینی). قم؛ مؤسسة النشر الإسلامی.
صدوق، محمّد بن علی (1403 ق). معانی الأخبار. قم؛ جامعه مدرسین حوزه علمیه.
طوسی، محمّد بن حسن (1358). تمهید الأصول. (ترجمه: عبدالمحسن مشکوة الدینی). تهران؛ انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران.
ـــــــــــــــــــــ (1406 ق). الإقتصاد فیما یتعلق بالإعتقاد، چاپ دوّم، بیروت؛ دار الاضواء.
ـــــــــــــــــــــ (1414 ق). الرسائل العشر، چاپ دوّم. قم؛ مؤسسة النشر الإسلامی.
ـــــــــــــــــــــ (بیتا). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت؛ دار إحیاء التراث العربی.
فرامرز قراملکی، احد؛ سلمان ماهینی، سکینه (1388). نبوّت (شرح جامع تجرید الاعتقاد). تهران؛ دانشگاه امام صادق (ع).
فراهیدی، خلیل بن احمد (1409 ق). کتاب العین، چاپ دوّم. قم؛ دارالهجرة.
فیّومی، احمد بن محمّد (1414 ق). المصباح المنیر، چاپ دوّم. قم؛ دارالهجرة.
کراجکی، محمّد بن علی (1427 ق). الرسالة العلویة فی فضل امیرالمؤمنین علی سائر البریّة سوی سیّدنا رسول الله، (تحقیق: عبدالعزیز کریمی). قم؛ دلیل ما.
مصباح یزدی، محمّدتقی (1390). راهنما شناسی. قم؛ مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
مجلسی، محمّد باقر، (1404 ق)، بحار الأنوار، بیروت، مؤسّسة الوفاء.
مصطفوى، حسن (1402 ق). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، چاپ سوّم. بیروت؛ دار الکتب العلمیة.
مفید، محمّد بن محمّد بن نعمان (1431 ق). النکت الاعتقادیة، در: موسوعة الشیخ المفید، ج 10. قم؛ دار المفید.
ــــــــــــــــــــــــــــــــ (1431 ق). اوائل المقالات فی المذاهب و المختارات، در: موسوعة الشیخ المفید، ج 4. قم؛ دار المفید.
مُقرِئ نیشابوری، ابوجعفر محمّد بن علی (1414 ق). الحدود. قم؛ مؤسسة الإمام الصادق (ع). | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 193 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 29 |
||