| تعداد نشریات | 63 |
| تعداد شمارهها | 2,282 |
| تعداد مقالات | 18,831 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,340,481 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 30,351,602 |
بنیان های نظریۀ چندمعیاری (تلفیقی) ابن سینا در کنش های اخلاقی و اهمیت عقل عرفی | ||
| حکمت و فلسفه | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 11 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/wph.2026.90486.2372 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا حاجی شاه کرم* 1؛ سید مصطفی محقق داماد2؛ قاسم پورحسن3 | ||
| 1پژوهشگر پسادکتری بنیاد ملی نخبگان، تهران، ایران | ||
| 2استاد (بازنشسته)، گروه آموزشی حقوق اسلامی/ دانشکده حقوق/ دانشگاه شهید بهشتی | ||
| 3فلسفه، ادبیات فارسی و زبان های خارجی ، علامه طباطبایی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| رهیافت تلفیقی در اخلاق، طرح ملاکهای سهگانه در سنجش کنشهای انسانی، اهتمام و اعتناء به نقش عرف و عقل جمعی در ظهوردادن بخشی از نظام اخلاق از دستاوردهای بنیادین فلسفۀ ابنسینا محسوب میگردد. برخلاف دیدگاه رایج و مسلط در میان پژوهشگران و حتی متفکران حوزۀ فلسفۀ اسلامی و ادعای فقدان نظریه یا رویکرد اخلاقی در میان فیلسوفان اسلامی، تبیینی صحیح و بنیادین از اندیشههای فارابی و ابنسینا میتواند نادرستی مفروضات ادعایی را عیان سازد. افزونبرآن، دیدگاهی که بر فقدان اندیشههای اخلاقی در دوران پساز فارابی و بهطور خاص امتناع آن در فلسفۀ ابنسینا تأکید میکند، ریشه در ناآگاهی نسبت به آراء، آثار، رویکردها و اندیشههای مهم بوعلی دارد. یکی از ابداعات خاص ابنسینا در باب اخلاق، مطرحساختن رهیافت تلفیقی ملاکها در سنجش درستی و نادرستی کنشهای اخلاقی و فهم خاستگاههای «شایست و ناشایست» أعمال آدمیان است. نه تنها التفاتی صحیح به این رویکرد در بررسی اندیشههای ابنسینا در باب اخلاق نشده است، بلکه میتوان ادعا کرد که همانند نظریۀ «زمینهمندی عرفی» دستگاه اخلاق در فلسفۀ شیخالرئیس، از ساحتهای «نااندیشیده» بهشمار میآید. در این نوشتار کوشش خواهیم کرد تا دو مسئلۀ بسیار مهم مزبور را که تاکنون متأسفانه در ابنسیناپژوهی مورد غفلت واقع شده است، بررسی و تحلیل نموده و أبعاد ابداعات و دستاوردهای مهم بوعلی در حوزۀ اخلاق را آشکار نماییم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابن سینا؛ اخلاق؛ نظریۀ تلفیقی؛ مناسبات اجتماعی؛ عقل عرفی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 73 |
||