پاتنم؛ دوگانهی واقعیت/ارزش و برساختانگاری واقعیت | ||
| حکمت و فلسفه | ||
| مقاله 5، دوره 17، شماره 68، زمستان 1400، صفحه 123-153 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/wph.2021.53089.1867 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد عبادی* 1؛ محمد امدادی ماسوله2 | ||
| 1دانشیار فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری فلسفه معاصر، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران | ||
| چکیده | ||
| هیلاری پاتنم یکی از فلسفهدانان معاصر است که به ردّ دوگانگی واقعیت/ارزش میپردازد. در اندیشهی او این دو درهمتنیدهاند و حتی بهلحاظ مفهومی نیز از یکدیگر تفکیکناپذیرند، دیدگاهی که او آن را آموزهای پراگماتیستی میداند. وی موافقان این دوگانگی را متهم به جزماندیشی میکند و معتقد است وقتی آنها میگویند اخلاق از واقعیتها جداست، از این اعتمادشان نشأت میگیرد که گمان میکنند دقیقاً «واقعیت» را میشناسند. پاتنم سه دلیلی که موجب رویآوردن به دوگانگی واقعیت/ارزش میشود را بیان میکند و با ردّ هر سه، زمینه را برای نقدهای خود بر این دوگانگی فراهم میکند. اِشکالات پاتنم بر این دوگانگی عبارتاند از: 1. تبدیل تمایز بیضرر به یک دوگانگی متافیزیکیِ زیانبار 2. تأثیرپذیریِ علم از ارزشها در فرآیند ایجاد علم 3. وجود اتفاقنظر درخصوص مسائل اخلاقی بهمانند دیگر عرصهها 4. نادرستیِ تجزیهی احکام اخلاقی به دو مؤلفهی توصیهای و توصیفی 5. مفاهیم غلیظ اخلاقی دلیلی بر درهمتنیدگیِ واقعیتها و ارزشها. ضمن پذیرش نقاط قوت اندیشههای پاتنم در ردّ دوگانگی واقعیت/ارزش، معتقدیم آنجا که او از سرشتِ برساختانگارانهی «واقعیتها» دفاع میکند، دیدگاهش دارای ایراداتی است: 1. نادرستیِ تغییر واقعیتها بهدلیل ردّ طرح مفهومی، 2. مشکل علّیت معکوس، 3. عدمکفایت مفهومی، 4. ناسازگاری و 5. مغالطهی کاربردِ ارجاع. هدف این نوشتار، تحلیل و بررسی نقاط قوت و ضعف دیدگاه پاتنم دربارهی دوگانگی واقعیت/ارزش است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دوگانگی واقعیت/ارزش؛ شناختناانگاری اخلاقی؛ مفاهیم غلیظ اخلاقی؛ پراگماتیسم؛ برساختانگاری واقعیت؛ پاتنم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,843 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 876 |
||