تحلیل شناختی سنّت ابتلاء از منظر قرآن | ||
| پژوهشنامه معارف قرآنی | ||
| مقاله 4، دوره 14، شماره 53، 1402، صفحه 101-128 اصل مقاله (957.67 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/rjqk.2023.72470.2772 | ||
| نویسندگان | ||
| قاسم ترخان1؛ علیاصغر هادوینیا* 2 | ||
| 1دانشیار گروه کلام پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، تهران ، ایران | ||
| 2دانشیار گروه اقتصاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| از مهمترین سنّتهای تأثیرگذار در پیشرفت جوامع، سنّت ابتلاء است. پرسش اصلی این مقاله آن است که چگونه میتوان با تکیه بر آموزههای قرآنی سنّت ابتلاء را با رویکرد شناختی مورد بررسی قرار داد. نوشتار حاضر با بهرهگیری از روش توصیفی - تحلیلی در استنتاج دیدگاه، به پاسخ این پرسش میپردازد. در گام اول سه واژه سنّت، ابتلا و رویکرد شناختی مفهومشناسی میشود و در گام بعدی سه مصداق سنّت ابتلا (الف. سنّت مداوله با دو زیرشاخه سنّت تمییز و تمحیص؛ ب. سنّت بأساء و ضراء؛ ج. سنّت جعل امامت) با رویکرد شناختی تحلیل میشوند. نتایج حاصله عبارتاند از: الف. جریان سنّت ابتلاء و در کنار آن سنّت مداوله برای شناساندن انسانهاى خبیث از افراد پاک و همچنین خالصکردن مؤمنان از شوائب و ناخالصىهای کفر و نفاق و فسق است که هر دو جنبه شناختی دارند. ب. سنّت بأساء و ضراء نیز که از مصادیق سنّت ابتلاء شمرده میشود، کارکرد شناختی دارد؛ زیرا برای هشداردهی و بیدارسازی امت از خواب غفلت و ارتکاب معصیت و همچنین شناساندن مجاهدین و صابرین به مردم است. ج. غایت قصوی سنّت ابتلاء، برخورداری از مقام امامت است. تحقق این هدف که با مشکلات اختیاری و آگاهانه همراه است، با صبر و شناخت میسر است. در این بین رکن بصیرت و شناخت از اهمیت بیشتری برخوردار است که بدون آن استقامت هم اثر معکوس دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سنّت ابتلاء؛ سنّت مداوله؛ سنّت تمییز؛ سنّت تمحیص؛ سنّت جعل امامت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 961 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 560 |
||