تقابل جهانبینی گفتمانی حضرت نوح(ع) و قوم او در سورۀ هود طبق تحلیل گفتمان انتقادی واندایک | ||
| پژوهشنامه معارف قرآنی | ||
| مقاله 1، دوره 14، شماره 55، 1402، صفحه 1-38 اصل مقاله (1.52 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/rjqk.2023.75991.2877 | ||
| نویسندگان | ||
| رجاء ابوعلی1؛ احمد عارفی* 2 | ||
| 1دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبایی تهران | ||
| 2دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبایی تهران | ||
| چکیده | ||
| تحلیل گفتمان انتقادی درصدد کشف جهانبینی گوینده از طریق بررسی نحوه گفتمان با شرایط برونمتنی است. وان دایک زبان را حامل ایدئولوژی گوینده و دارای بار قدرت میداند. او در گفتمان انتقادی، به تأکید بر ویژگیهای مثبت خود و ویژگیهای منفی دیگری، تأکید بر طرد ویژگیهای مثبت دیگری و ویژگیهای منفی خودی در ساختارهای خرد واژگانی، نحوی، بلاغی، معنایی، استدلالی و کنشی اشاره دارد. سوره هود دارای گفتگوی حضرت نوح و قومش است که دو طرف گفتگو سعی در تأکید ویژگیهای مثبت خود و ویژگیهای منفی دیگری و طرد ویژگیهای منفی خود و ویژگیهای مثبت دیگری است. این تحقیق با روش توصیفی تحلیلی و تحلیل گفتمان انتقادی وان دایک درصدد تحلیل گفتمان نوح(ع) و قومش در سوره هود است. این پژوهش ثابت میکند که در سوره هود، گفتمان نوح، با وجود سرسختیها و تهدیدها و تحقیرهای قومش علیه او، بیشتر برپایه تقویت ویژگیهای مثبت خود و ویژگیهای منفی قومش با نرمی و مدارا و زبانی انعطافپذیر و پرسشی و دارای بار عاطفی سرشار از نوع دوستی برپایه مردم سالاریِ دینی و استدلال منطقی برای به تفکر واداشتن قومش جهت دوری از سرسختی است که با کاربست صورتهای مختلف زبانی، گفتمان را با در نظر گرفتن منفعت خود و قومش، به سمت خود تغییر میدهد تا آنان را به راه راست هدایت نماید، در حالیکه گفتمان قومش، با کاربست صورتهای مختلف زبانی، سعی در تغییر جهتِ قدرتِ گفتمان به نفع خود و به ضرر حضرت نوح با خشونت و تهدید و زبانی انعطافناپذیر و قطعیت و سختسری در کلام برپایه دیکتاتوری بدون استدلال منطقی را برپایه دیکتاتوری دارند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل گفتمان انتقادی؛ وان دایک؛ حضرت نوح؛ ایدئولوژی؛ استدلال | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,190 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 682 |
||