تحلیل و ارزیابی اقوال مفسّران دربارۀ حرف (واو) مندرج در فراز «وَ لِیَکُونَ من الموقنین» (آیۀ 75 انعام) | ||
| پژوهشنامه معارف قرآنی | ||
| مقاله 5، دوره 14، شماره 55، 1402، صفحه 123-150 اصل مقاله (1.15 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/rjqk.2024.77071.2910 | ||
| نویسندگان | ||
| حامد دژآباد* 1؛ محمد علی بازقندی2 | ||
| 1دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانش آموختۀ حوزۀ علمیه قم، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| ترکیب (واو+ لام تعلیل+ فعل مضارع) از ترکیبهای پرکاربرد در آیات قرآن کریم است. یکی از نمونههای قرآنی که ترکیب مذکور در آن استعمال شده، آیۀ 75 سوره انعام است که مفسران چهار دیدگاه عاطفه، استینافیه، اعتراضیه و زائده را درباره ماهیت واو، در ترکیب این آیه بیان کردهاند. اختلاف دیدگاهها صرفا در جایی متصور است که فعلی متصل به ما قبل واو نباشد؛ زیرا در صورت وجود فعل، بر عاطفه بودن واو اجماع وجود دارد. این پژوهش به منظور نقد ادبی دیدگاههای عاطفه، استینافیه، اعتراضیه در باره واو آیه 75 سوره انعام سامان یافته و باور دارد ریشه تعدد دیدگاهها، کم توجهی یا بیتوجهی به قواعد مسلم نحوی- بلاغی مؤثر در تفسیر آیات مانند مرجوح بودن تقدیر و مطابقت کلام با مقتضای حال مخاطب است. هدف از نگارش این تحقیق، تبیین دقیق مراد استعمالی خداوند براساس اصول محاوره عقلایی، بیان ترکیب صحیح نحوی بر اساس این اصول و رسیدن به تفسیری صحیح ازآیه است. این مقاله از روش تحلیلی – توصیفی بهره میبرد. حاصل پژوهش اینکه، الف: هر سه دیدگاه به قاعده مطابقت کلام با مقتضای حال مخاطب و قاعده مرجوح بودن تقدیر توجهی ندارند. ب: شرط جمله مستانفه انقطاع لفظی یا معنایی از جمله ماقبل است درحالی که این شرط در دیدگاه استینافیه ملحوظ نیست. ج: جمله معترضه میان دو شیء متلازمی واقع میشود که شأن آنها عدم انفصال توسط اجنبی است که مورد توجه دیدگاه اعتراضیه نیست. د: دیدگاه مختار در میان اقوال چهارگانه، دیدگاه زائده بودن است چرا که خالی از ایرادات مذکور است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حرف واو؛ زائده؛ استینافیه؛ اعتراضیه؛ عاطفه؛ مقتضی حال مخاطب؛ انعام آیه 75 | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 669 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 488 |
||