از گردو تا اوکالیپتوس: روایتی مردمنگارانه از فرسایش اجتماعات محلی درایران | ||
| فصلنامه علوم اجتماعی | ||
| مقاله 3، دوره 30، شماره 101، تابستان 1402، صفحه 29-73 اصل مقاله (1.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qjss.2024.78382.2763 | ||
| نویسندگان | ||
| علی ایار* 1؛ موسی عنبری2 | ||
| 1پژوهشگر پسادکتری جامعهشناسی اقتصادی- توسعه در موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار جامعهشناسی دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| این مطالعه با استفاده از روش مردمنگاری انتقادی، اثر مداخلات توسعهای را بر ساحت اجتماعی و کنش اقتصادی اجتماعات محلی در میدان زاگرس میانی (استانهای ایلام و لرستان) بررسی میکند. یافتههای تحقیق نشان میدهد که برنامههای توسعه، زیستجهان پیشامداخلهای را که در سیطره امر اجتماعی بوده، تحت هجمه امر اقتصادی قرار داده است. در فرایند مداخله توسعه، از ظرفیتهای فرهنگی و سنتهای پیونددهنده و یاریگرانه در کنشهای اقتصادی محلی غفلت شده است و بهجای آن برنامههای رسمی و سرمایه محور دولتی، در ابعاد عینی و ذهنی گسترشیافته است؛ ماحصل تضعیف سنتهای همیارانه مردمی، برآمدن گروههای شبهتکنوکرات جدیدی است که ارزشهای فرهنگ محلی مانند سختکوشی، قناعت، همکاری و سادهزیستی را نماد عقبافتادگی میدانند. درواقع کنشگران بومی بهمثابه مدیران مولد خویشفرمای جدید، به کسانی بدل شدند که برای بازاریابی نیروی کار و تأمین معاش خود، در چرخه اعانه، وام و اجیرشدگی گرفتار شدهاند. بهمنظور نشان دادن این فرسایش، از استعاره درخت گردو بهمثابه نماد جامعۀ طبیعت مدار سختکوش، همبسته و کوشا و از درخت اوکالیپتوس بهعنوان نماد مداخلۀ عاریتی، جامعه مصرفی، تظاهری و گسسته استفاده کردهایم. با زوال اجتماع محلی، کنشهای اقتصادی همیارانه، سختکوشی و قناعت محلی تحدید شده و رقابتهای اقتصادی مصرفگرا، گسسته و سودانگارانه بجای آن نشسته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مردمنگاری انتقادی؛ مداخله؛ توسعهگران؛ اجتماع محلی؛ کنش اقتصادی؛ هستی اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5,599 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,141 |
||