مبانی و محدودیتهای اصل حاکمیت ارادۀ در وصیت در فقه امامیه و حقوق ایران با مطالعه تطبیقی در نظام حقوقی آمریکا | ||
| پژوهش حقوق خصوصی | ||
| دوره 12، شماره 46، بهار 1403، صفحه 259-308 اصل مقاله (1.6 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/jplr.2024.77912.2807 | ||
| نویسندگان | ||
| عباس میرشکاری1؛ شبیر آزادبخت* 2؛ احسان بهرامی3 | ||
| 1استادیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی (ره)، تهران، ایران | ||
| 3دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| انشای وصیت ازسوی موصی و قبول یا ردّ آن ازطرف موصیله و وصی نیازمند اعمال اراده است. این امر که از آن تحت عنوان «اصل حاکمیت اراده» یاد میشود، اکنون این پرسشها را در ذهن نویسندگان ایجاد کرده است: نخست، مبنای اصل حاکمیت ارادۀ موصی، موصیله و وصی چیست؟ دوم، آیا میتوان محدودیتهایی برای ارادۀ این اشخاص تصور کرد؟ اگر پاسخ مثبت است، مصادیق این محدودیتها کدامند؟ در این مقاله، ضمن مطالعۀ تطبیقی فقه امامیه، حقوق ایران و آمریکا سعی میشود با روش توصیفی-تحلیلی و با مراجعه به منابع کتابخانهای به پرسشهای فوق پاسخ داده شود. در پایان، پس از مطالعۀ تاریخچۀ اصل یادشده، این نتایج حاصل میشود: نخست، حقّ طبیعی موصی، افزایش انگیزۀ او، تأمین منافع موصیله، تنظیم رفتار ورثۀ احتمالی و تکلیف به تعاون اجتماعی؛ مبانی حاکمیت ارادۀ موصی محسوب میشوند. همچنین، حفظ استقلال موصیله و وصی، همکاری موصیله در مدیریت توزیع اموال و تأمین منافع موصی در ردیف مبانی حاکمیت ارادۀ موصیله و وصی قرار دارند. دوم، درحالیکه تشریفات انعقاد وصیت، سهم اجباری برخی از اشخاص در ترکه، مقررات آمره و دین از محدودیتهای حاکمیت ارادۀ موصی بهشمار میآیند، تشریفات قبول یا ردّ وصیت و قتل موصی بهوسیلۀ موصیله، محدودیتهای حاکمیت ارادۀموصیله و وصی هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارث؛ تشریفات؛ رفاه اجتماعی؛ موصی؛ موصیله؛ وصی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,050 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 704 |
||