بازنمایی طرحوارههای تصویری در داستان «بیژن و منیژه» شاهنامۀ فردوسی براساس رویکرد شناختی | ||
| متن پژوهی ادبی | ||
| مقاله 12، دوره 30، شماره 108، تابستان 1405، صفحه 192-222 اصل مقاله (1.23 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/ltr.2024.78514.3817 | ||
| نویسندگان | ||
| ستاره مجاهدی رضائیان1؛ محمدرضا پهلوان نژاد* 2 | ||
| 1گروه زبانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران؛ | ||
| 2گروه زبانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران؛ | ||
| چکیده | ||
| طرحوارههای تصویری بهعنوان بازنماییهای ذهنی محسوب میشوند که الگوهای اصلی برای درک روابط مفهومی را شکل میدهند. انسان طرحوارههای تصویری را بر پایه تعامل شرایط و وضعیت جسمانی خود نسبت به جهان در ذهن بازنمایی میکند و سپس با جامعه و مخاطب خود به اشتراک میگذارد. شاهنامۀ فردوسی یکی از آثار فاخر، حماسی و اسطورهای در ادبیات زبان فارسی است که مفاهیم ارزشمند فرهنگی، اجتماعی و بهطورکلی انسانی را منتقل و عینیسازی میکند و بازنمایی طرحوارههای تصویری در آن بر مفهومسازی معانی تاثیرگذار است. شخصیتهای گوناگونی در شاهنامه ایفای نقش میکنند که هر کدام نمادی از ویژگیهای مختلف بشر را بازنمایی میکنند. در میان داستانهای تأثیرگذار در شاهنامۀ فردوسی، «داستان بیژن و منیژه» با رویدادهایی همراه است که میتواند بازنمایی، مفهومسازی و بهطورخاص طرحوارهسازی از مفاهیم زندگی انسان باشد. برایناساس، هدف پژوهش حاضر بررسی بازنمایی انواع طرحوارههای تصویری شامل طرحواره تصویری حجمی، طرحواره تصویری حرکتی و طرحواره تصویری قدرتی براساس الگوی جانسون (1987) در «داستان بیژن و منیژه» شاهنامۀ فردوسی است. نتایج تحلیل دادهها نشان داد تفاوت معناداری (05/0>p) بین بازنمایی طرحوارههای تصویری در «داستان بیژن و منیژه» وجود دارد. بهطورخاص، مهمترین یافته پژوهش حاضر این است که طرحواره تصویری حرکتی طرحواره غالب در «داستان بیژن و منیژه» است که مفهوم حرکت و پویایی در زندگی را بازنمایی میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مفهومسازی؛ زبانشناسی شناختی؛ جسمانیشدگی؛ طرحواره تصویری حجمی؛ طرحواره تصویری حرکتی؛ طرحواره تصویری قدرتی؛ شاهنامۀ فردوسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 741 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 156 |
||