ادراک ارزشمندی خود در دانش‌آموزان پسر دوره اول متوسطه: یک مطالعه داده‌بنیاد | ||
| پژوهش‌های کیفی در برنامه درسی | ||
| مقاله 3، دوره 7، شماره 22، بهار 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qric.2026.94068.492 | ||
| نویسنده | ||
| محمدرضا فلسفی نژاد* | ||
| گروه سنجش و اندازه گیری، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقدمه و هدف: هر انسانی بر اساس ملاکها و معیارهائی که در اختیار دارد، همواره خود را مورد ارزیابی و قضاوت قرار می‌دهد و میزان کارائی، موفقیت و ارزشمندی خویش را تعیین می‌نماید. امروزه یکی از آسیب‌ها و چالش‌های مهم دانش آموزان مسئله ارزشمندی خود است. روش شناسی: پژوهش حاضر با روش کیفی گراندد تئوری یا داده بنیاد انجام شد. مشارکت کنندگان در تحقیق شامل 10 نفر از دانش آموزان پسر مدارس متوسطه‌ی اول شهر کرج در سال 1404 بودند که با روش نمونه‌گیری غیراحتمالی هدفمند انتخاب شدند. همچنین، روش گردآوری داده‌ها مصاحبه عمیق بود و تا رسیدن به اشباع نظری مصاحبه‌ها ادامه یافت. یافته ها: تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها نشان داد که «ادراک ارزشمندی خود» به‌عنوان مقوله هسته پژوهش، تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی شکل می‌گیرد. عوامل علّی شامل خانواده، مدرسه، تعلق گروهی، اهداف و ارزش‌های فردی، ویژگی‌های شخصیتی و خودادراکی بودند که بستر اولیه شکل‌گیری احساس ارزشمندی خود را فراهم می‌کردند. در این میان، احساس تعلق و مسئولیت‌پذیری به‌عنوان شرایط زمینه‌ای، تجربه ادراک ارزشمندی خود را تسهیل می‌کردند. مشارکت‌کنندگان برای حفظ و تقویت احساس ارزشمندی خود از راهبردهایی مانند خودمراقبتی، احترام به خود، خودکنترلی، مدیریت هیجان، تلاش برای پیشرفت و پایبندی به مسئولیت‌های فردی استفاده می‌کردند. به‌کارگیری این راهبردها در نهایت به پیامدهایی همچون احساس شایستگی، احساس خشنودی، امید به آینده و اعتماد به خود منجر می‌شد. نتیجه گیری و پیشنهادات: راهبردها و راهکارهایی همچون تشویق کردن، پذیرش شکست، پرهیز از مقایسه، آموزش مسئولیت‌پذیری بر افزایش ادارک ارزشمندی خود دانش‌آموزان استفاده کرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| ادارک ارزشمندی خود؛ نوجوانان؛ دانش آموزان متوسطه اول؛ داده بنیاد؛ پژوهش کیفی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 229 |
||