دانش بومی گیاهان دارویی از دیدگاه بهره برداران عشایری در مرتع چهلکمان استان خراسان رضوی | ||
| دو فصلنامه دانش های بومی ایران | ||
| مقاله 6، دوره 4، شماره 7، 1396، صفحه 157-201 اصل مقاله (945.3 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/qjik.2018.29799.1092 | ||
| نویسندگان | ||
| فهیمه علی میرزایی1؛ بهاره بهمنش* 2؛ امین محمدی استادکلایه3؛ محمدرضا شهرکی4 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد مرتعداری دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس | ||
| 2دانشگاه گنبدکاووس- گروه مرتع و آبخیزداری | ||
| 3استادیار گروه مرتع و آبخیزداری دانشگاه گنبد کاووس | ||
| 4کارشناس ترویج اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان گلستان | ||
| چکیده | ||
| دستیابی به تجربیات و اطلاعات نهفته و غیر مستند یکی از راهکارهای ارزشمند بازیابی سنتهایی میباشد که بهصورت غیرمکتوب و درخطر نابودی هستند. هدف از این تحقیق، شناسایی گیاهان دارویی مورد استفاده بهرهبرداران عشایری و جمعآوری اطلاعات عشایر مرتع چهل کمان در مورد اندامهای دارویی و نحوه استفاده از آنها و همچنین، بیماریهای قابلدرمان با این گیاهان و در واقع مطالعه اتنوبوتانی و اتنوفارماکولوژی گیاهان دارویی مورد استفاده عشایر منطقه میباشد. ثبت باورها و اطلاعات بومی عشایر بهصورت گفتگو به هر دو شیوه مصاحبه در محل زندگی عشایر و مصاحبه مشارکتی در محل رویشگاه گیاهان انجام شد. مصاحبهشوندگان به روش گلوله برفی انتخاب شدند. همزمان با مصاحبه مشارکتی، از طریق پیمایشهای صحرایی، نمونههای هرباریومی از گیاهان مرتع چهلکمان برداشت و بر اساس منابع معتبر گیاهشناسی شناسایی شدند. برای هر گیاه دارویی، نام علمی، خانواده، نام محلی، اندام مورد استفاده، خاصیت درمانی رایج و همچنین، شیوه تهیه و مصرف داروی گیاهی تدوین شد. شاخصهای فراوانی نسبی و ارزش استفاده برای هر یک از گیاهان دارویی محاسبه شدند. در منطقه مورد مطالعه 51 گونه دارویی متعلق به 26 تیره گیاهی شناسایی شد که پرجمعیتترین خانوادههایگیاهی مربوط بهAsteraceae و Lamiaceaeبا 7 و 6 گونه بوده است. یافتهها نشان داد بیشترین فراوانی از گیاهان دارویی با 94/52 درصد برای درمان بیمارهای گوارشی کاربرد دارند. بالاترین میزان ارزش استفاده متعلق به گونههای آویشن و زیره سیاه برابر با 66/0 بود. با توجه به بالا بودن اهمیت گیاهان دارویی مرتع چهل کمان، نتایج این تحقیق و پژوهشهای علمی آن، میتواند زمینههای مناسبی را برای توسعه دانش فیتوشیمی و تولید داروهای گیاهی فراهم آورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گیاهان دارویی؛ عشایر؛ مصاحبه مشارکتی؛ روش گلوله برفی؛ مرتع چهلکمان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,234 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,271 |
||