نسبتسنجی اندیشة متقدم و متأخر ویتگنشتاین با طرح معرفتشناختی سوبژکتیویسم | ||
| حکمت و فلسفه | ||
| مقاله 4، دوره 15، شماره 57، بهار 1398، صفحه 91-116 اصل مقاله (464.7 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22054/wph.2019.30298.1525 | ||
| نویسندگان | ||
| امیر صمصامی* 1؛ جهانگیر مسعودی2 | ||
| 1دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2عضو هیئت علمی و رئیس گروه فلسفه دانشگاه فردوسی | ||
| چکیده | ||
| سوبژکتیویسم به مثابۀ یک طرح معرفتشناختی، از مؤلفات بنیادین تفکر مدرن شناخته میشود. این طرح با کوژیتوی دکارتی و تلقی انسان به عنوان «جوهر اندیشنده» پایهگذاری شد و با فلسفة استعلایی کانت و اعطای نقش خودبنیادی به بشر در عمل شناخت اهمیتی بیمانند در معارف بشری دوران جدید یافت. اما با آغاز قرن بیستم و تغییرات پارادایمیکی که در فلسفه رخ داد، اندیشههایی پدیدار شد که طرح سوبژکتیویسم، این بنیاد مستحکم تفکر مدرن را با چالشهای جدی مواجه کرد. در این میان، ویتگنشتاین یکی از فیلسوفانی است که در فلسفة خود بیشترین کوششها را در جهت گذار از این طرح به انجام رسانده است. این نوشتار میکوشد ضمن نسبتسنجی فلسفة متقدم و متأخر ویتگنشتاین با سوبژکتیویسم مدرن، نشان دهد که کوششهای ویتگنشتاین در هر دوره، تا چه حد در گذار از طرح سوبژکتیویسم کامیاب بوده است. بر همین اساس، بخش نخست مقاله با خوانش استعلایی از رسالۀ منطقی- فلسفی نشان خواهد داد که ویتگنشتاین در عین تلاش برای کنار گذاشتن طرح سوبژکتیویسم همچنان پایبند روش سوبژکتیویستی، کانت است و بخش دوم نیز ضمن اشاره به روش بدیع ویتگنشتاین در پرداختن به مسائل فلسفی، چگونگی گذار از سوبژکتیویسم را در اندیشه متأخر او واکاوی خواهد کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سوبژکتیویسم؛ ویتگنشتاین؛ زبان خصوصی؛ معنا؛ سوژه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,099 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 761 |
||